☢️ Fizik: Radyoaktivite ve Yarı Ömür
Yarı Ömür (Bozunma) Analizi
Çekirdek Tepkimeleri ve Radyasyon
Radyoaktivite hesaplayıcı, kararsız atom çekirdeklerinin zamanla nasıl parçalandığını ve kütle kaybettiğini analiz eder. Radyoaktivite, dış bir müdahale olmaksızın gerçekleşen kendiliğinden bir süreçtir ve sıcaklık, basınç gibi dış etkenlerden etkilenmez.
α (Alfa) Işıması
Helyum çekirdeği (2p, 2n) fırlatılır. Atom numarası 2, kütle numarası 4 azalır. Durdurulması en kolay ışımadır.
β (Beta) Işıması
Çekirdekteki bir nötronun protona (β-) veya protonun nötrona (β+) dönüşmesidir. Atom numarası değişir ama kütle numarası sabit kalır.
γ (Gama) Işıması
Bir elektromanyetik dalgadır (foton). Çekirdeğin sadece enerjisi azalır; atom ve kütle numarası değişmez. Delip geçme gücü en yüksektir.
Yarı Ömür Formülü
Kalan Miktar (N) = N0 / 2^n
n = t / (t 1/2) (Yarılanma sayısı)
Fisyon ve Füzyon Farkı
- • Fisyon (Parçalanma): Ağır bir çekirdeğin (Uranyum gibi) nötronla bombardıman edilerek daha küçük çekirdeklere ayrılmasıdır. Nükleer santrallerde bu yöntem kullanılır.
- • Füzyon (Kaynaşma): Hafif çekirdeklerin (Hidrojen gibi) birleşerek daha ağır bir çekirdek oluşturmasıdır. Güneş'in enerji kaynağıdır ve fisyondan çok daha fazla enerji açığa çıkarır.
Sınav Tüyosu: Radyoaktif bir maddenin kütlesi ne kadar olursa olsun, yarı ömrü sabittir. 100 gram maddenin yarısının bozunma süresi ile 1 gramın yarısının bozunma süresi aynıdır.